informacje zebrane z różnych źródeł
„Mózgowe Porażenie Dziecięce”
Przez pojęcie mózgowe porażenie dziecięce rozumie się niepostępujące zaburzenia czynności będącego w rozwoju ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza ośrodkowego neuronu ruchowego, powstałe w czasie ciąży, porodu lub w okresie okołoporodowym. Mózgowe porażenie dziecięce nie stanowi określonej, odrębnej jednostki chorobowej, lecz jest różnorodnym etiologicznie i klinicznie zespołem objawów chorobowych, a co się z tym łączy, także z różnym obrazem anatomopatologicznym.
Synonimy: zespół Little’a, paraliż dziecięcy; cerebral palsy, diplegia spastica infantilis
Czynniki etiologiczne:
niedotlenienie ośrodkowego układu nerwowego, procesy zapalne, wylewy śródczaszkowe, wcześniactwo, hiperbilirubinemia
KLINICZNE POSTACIE PORAŻENIA MÓZGOWEGO
Podział Ingrama zawiera następujące postaci kliniczne mózgowego porażenia dziecięcego:
- TETRAPLEGIA SPASTYCZNA
- uogólniona spastyczność
- PORAŻENIE KURCZOWE POŁOWICZE- HEMIPLEGIA SPASTICA
stały wzrost napięcia mięśniowego, skurcze zamierzone, spastyczne zaburzenia chodu
- OBUSTRONNE PORAŻENIE KURCZOWE-DIPLEGIA SPASTICA
- OBUSTRONNE PORAŻENIE POŁOWICZE- HEMIPLEGIA BILATERALIS
- POSTAĆ MÓŻDŻKOWA (ATAKTYCZNA)
- POSTAĆ POZAPIRAMIDOWA
- POSTAĆ MONO- lub TRIPARETYCZNA
- POSTAĆ DYSKINETYCZNA
- typ dyskinetyczno-hiperkinetyczny z atetozą
- typ dyskinetyczno-hiperkinetyczny z choreoatetozą
- typ dyskinetyczno-hipokinetyczny- dyskinezje i stały, mimowolny niepokój ruchowy
- dystonia torsyjna-powolne, skręcające ruchy przede wszystkim w obrębie tułowia i barku
- POSTAĆ HIPOTONICZNO ASTATYCZNA
- typ hipotoniczny-drżenia zamiarowe, ciężka niezborność chodu
- balizm- gwałtowne, wyrzucające ruchy
- drżenie- mimowolne, rytmicznie naprzemienne występujące inerwacje agonistów i antagonistów
- PORAŻENIE KURCZOWE POŁOWICZE-HEMIPLEGIA SPASTICA
-porażenie jednostronne z przewagą najczęściej kończyny górnej, w 60% z towarzyszącymi objawami atetozy
Rozwój umysłowy jest prawidłowy lub nieznacznie obniżony, zaburzenia sferyemocjonalnej zwraca uwagę wyraźnie mniejsza aktywność i ograniczenie ruchów kończyn niedowładnych w porównaniu z kończynami po stronie przeciwnej ( nie objętej niedowładem)
- OBUSTRONNE PORAŻENIE KURCZOWE-DIPLEGIA SPASTICA
niedowład w kończynach dolnych przeważa nad niedowładem w kończynach górnych. Szczególnie często występuje u wcześniaków. Cechuje ją duża różnorodność obrazu klinicznego zależna od lokalizacji zmian i nasilenia, jak również innych towarzyszących zaburzeń ( zaburzenia słuchu, wzroku, mowy) Rozwój umysłowy jest w dużym odsetku przypadków w granicach normy, rzadziej występuje padaczka i zaburzenia sfery emocjonalnej
- PARAPLEGIA;DIPLEGIA:
występuje niedowład tylko w kończynach dolnych
- OBUSTRONNE PORAŻENIE POŁOWICZE- HEMILEGIA BILATERALIS
- kończyny górne sa w większym stopniu niedowładne niż dolne. Jedna z najcięższych postaci. Chore dzieci wykazują często objawy znacznego upośledzenia umysłowego, często występuje padaczka
- POSTAĆ MÓŻDŻKOWA (ATAKTYCZNA)
napięcie mięśniowe obniżone
Postaci mieszane, np. ataksja poziom umysłowy najczęściej jest prawidłowy, ale zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej, a także zaburzenia mowy (dysartia) utrudniają im znacznie naukę w szkole
- POSTAĆ POZAPIRAMIDOWA
dystoniczna, atetotyczna, pląsawicza, lub objawiająca się częstymi zmianami w napięciu mięśniowym Nierzadko występują ruchy mimowolne oraz leworęczność Na ogól dzieci są dobrze rozwinięte umysłowo, ale często występuje i nich niedosłuch typu odbiorczego lub głuchota, porażenie spojrzenia ku górze, zez., zaburzenia mowy o charakterze dyskinetycznym, a u niemowląt trudności w połykaniu i ssaniu
- POSTAĆ MONO - dotyczy jednej kończyny górnej lub dolnej
lub
- POSTAĆ TRIPARETYCZNA z zajęciem oby kończyn dolnych oraz jednej kończyny górnej, przebiega z reguły z padaczką oraz zmianami psychicznymi
- POSTAĆ TETRAPLEGICZNA- z zajęciem symetrycznym czterech kończyn i dobrym stanem psychicznym- uogólniona spastyczność
OBJAWY WSPÓŁISTNIEJĄCE
- NAPADY PADACZKOWE ( ok. 35%)
- ZABURZENIA SŁUCHOWE (ok 25%)
- ZABURZENIA MOWY (ponad 50%)
- ZABURZENIA WIDZENIA( ok. 50%). pierwotne, wtórne
- NIEDOROZWÓJ UMYSŁOWY (ok.75%) przede wszystkim w postaciach spastycznych i hipotonicznych, najmniej w postaci dyskinetycznej
- PSEUDODEBILIZM- rzekomy niedorozwój umysłowy : w postaciach dyskinetycznych z powodu trudności w ocenie
- ZABURZENIA ZACHOWANIA (ponad 50%) na podłożu uszkodzeń motorycznych i psychicznych
OBJAWY WSPÓŁISTNIEJĄCE (PSYCHICZNE)
Objawy psychiczne w mózgowym porażeniu dziecięcym można podzielić na :
- Pierwotne- jako bezpośredni wynik wczesnodziecięcego uszkodzenia mózgu.
Zespół psychoorganiczny:
- Upośledzenie umysłowe
- Zaburzenia w sferze emocjonalno popędowej, chwiejność afektywna, drażliwość, wybuchowość ( u dzieci z obniżoną sprawnością umysłową)
- Brak cierpliwości i wytrwałości, zachowania często agresywne i niewspółmierne do siły bodźca, mała wrażliwość na nagany i pochwały, upór, obniżony krytycyzm w stosunku do swojego postępowania i wzmożona agresywność.
- Napady padaczkowe
- Wtórne objawy psychiczne w mózgowym porażeniu dziecięcym są wywołane uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego i sytuacją psychospołeczną dziecka niepełnosprawnego( kalekiego.)
- Zaburzenia adaptacyjne, przejściowe zaburzenia zachowania powstałe na skutek sytuacji traumatyzujacej (hospitalizacja, rozpoczęcie nauki szkolnej, rozwód rodziców, utrata osoby bliskiej)
- Specyficzne odchylenia rozwojowe, zespoły objawów o wieloczynnikowej etiologii( opóźnione dojrzewanie ośrodkowego układu nerwowego na skutek jego wcześniejszego , uszkodzenia, czynniki emocjonalne...) takie jak moczenie mimowolne, tiki
- Zaburzenie zachowania i nieprawidłowy rozwój osobowości
- Zespoły nerwicowe, do występowania których szczególnie usposabia okres dojrzewania, a dodatkowym czynnikiem jest świadomość mniejszej atrakcyjności fizycznej, mniejszej wartości (nerwica lękowa, natręctw, histeryczna, neurastenia patrz nerwice).
- Zespoły psychotyczne, takie jak:
- Zespoły psychotyczne reaktywne
- Zespoły depresyjne
- Autyzm wczesnodziecięcy
- Psychozy symbiotyczne
Zaburzenia w sferze emocjonalno popędowej u dzieci bez istotnego obniżenia sprawności umysłowej:
W około połowie przypadków mózgowego porażenia dziecięcego proces rozwój intelektualny dzieci nie odbiega istotnie od normy, a niekiedy bywa wyższy od przeciętnej. Zachowanie w większości wypadków odbiega wyraźnie od zachowania dzieci nie wykazujących zaburzeń ze strony ośrodkowego układu nerwowego
|
